Verkondiging in de Sint Jansbasiliek, Allerheiligen
zondag 1 november 2026[1]
foto: Allerheiligen, wandtapijten van John Nava in de kathedraal van Los Angeles
In het evangelie lezen wij de profielbeschrijving van de heiligen, de acht zaligsprekingen, de aanhef van Jezus’ bekendste toespraak: de Bergrede. Volgens Jezus ben je een heilig mens als je stap voor stap aan die beschrijving gaat beantwoorden.
Heiligheid is dus niet aangeboren.
Heiligheid is een weg die je moet gaan, meestal een lange weg.
Het is de weg van de christen, van u en mij. Wij hoeven zoals sommigen heiligenbeelden niet veilig, afgezonderd onder een stolp te leven. Nee, in het gewone leven van elke dag worden wij geroepen geestelijk te groeien, meer op Jezus te gaan lijken. Heiligheid is niet alleen iets van een select gezelschap van geestelijke reuzen, maar de roeping van elke christen.
Op Allerheiligen vieren we alle levens waarover de pausen een klap hebben gegeven: zij zijn zeker heilig.
En wij vieren allen die niet zijn heilig verklaard en het waarschijnlijk ook nooit worden, maar wél zijn. De meeste weten het niet van zichzelf. Echte heiligen waren of zijn niet zo erg met zichzelf bezig. Zij zijn niet van die mensen, die steeds maar in zichzelf graven, bewust van elke emotie en gedachte. Heiligen bereiken de ware menselijkheid door met anderen bezig te zijn.
Het ware geluk, heelheid, heiligheid vind je door jezelf een beetje te verliezen, steeds meer los te laten en jezelf nieuw uit te vinden, bevrijd van navelstaren en zelfzucht.
Maar zoals gezegd, dat is een hele weg. Daar heb je misschien wel het grootste deel van je leven voor nodig.
Allerheiligen gaat over die heilige mensen, maar dit feest gaat evenzeer over ons.
Acht categorieën mensen hoorden wij voorbijkomen die zalig, gelukkig, heilig genoemd kunnen worden. Acht deugden waarin wij ons kunnen spiegelen. Om Christus na te volgen, om heilig te worden beoefenen wij die deugden:
armoede van geest,
treuren en troosten,
zachtmoedigheid,
honger en dorst naar gerechtigheid,
barmhartig zijn,
zuiver van hart, van bedoelingen, een zuivere levenswijze;
vrede stichten;
vervolging, valse beschuldigen verdragen.
In de eerste lezing, uit het boek Openbaring, gaat de deur van de hemel op een kier en zien wij iets van die eeuwige heerlijkheid van de heiligen. Mensen gekleed in witte gewaden. Die doen denken aan ons doopkleed, dat je zuiver moet houden of weer maken. Dat zijn mensen, hoorden wij, die hun gewaden hebben gewassen en wit gemaakt in het bloed van het Lam. Dat doet denken aan het lijden en sterven van Jezus. Zijn Bloed maakt ons zuiver. Anders gezegd: wij kunnen onszelf niet redden en heilig maken.
Wij volgen Jezus na en wij kunnen de steun vragen van al die mensen, al die heiligen die voor ons een voorbeeld zijn van navolging.
Wij denken hier natuurlijk aan Sint Jan de Doper, die al vóór het lijden van Jezus de uiterste consequentie heeft moeten dragen van zijn trouw aan Jezus, zijn trouw aan de gerechtigheid en de waarheid. Sint Jan heeft zijn rug recht gehouden in de grote verdrukking die het leven van een mens kan zijn. Het licht schijnt door de ramen hierboven die zijn leven, zijn rechtvaardig handelen en zijn dood afbeelden.
Jezus is onze leermeester in heiligheid.
Wij zijn zijn leerlingen: we zijn in de leer om arm te worden van geest;
als het nodig is te treuren: je tranen niet binnen houden, zodat een ander de kans krijgt je te troosten. Zachtmoedig worden, dan zul je het land, de toekomst bezitten. Je niet vol stoppen met surrogaat, met alles wat je niet echt verzadigt, maar honger en dorst houden naar gerechtigheid. Barmhartig zijn. Je hart zuiveren en duistere, onzuivere bedoelingen opgeven. De strijd niet opstoken, maar vrede brengen. Niet meteen terugslaan maar iets kunnen verduren, ook als je het niet verdiend hebt.
Zo komt de heiligheid, de heelheid van deze wereld een beetje dichterbij.
Allerheiligen: een feest dat ons helpt en moed geeft om zelf heilig te worden. Daartoe mogen de heiligen ons helpen en onze voorspraak zijn. Amen.
pastoor Nico van der Peet
[1] Openbaring 7, 2-4. 9-14; 1 Johannes 3, 1-3; Matteüs 5, 1-12a
