Verkondiging in de Sint Jansbasiliek,
Maria Tenhemelopneming, 15 augustus 2026[1]
In vroeger eeuwen waren er vorstenhoven waar tijdens de liturgie in de paleiskapel het danklied van Maria, dat wij in het evangelie hoorden, niet of niet verstaanbaar mocht worden gezongen. En dan vooral om dit ene vers: “Hij haalt machtigen omlaag van hun troon, maar nederigen verheft Hij.”
Voor gelovige machthebbers kan dit woord te confronterend in de oren klinken, zodanig dat zij daarvoor gespaard willen worden. In plaats van die woorden eerlijk te beluisteren en hun eigen leven te evalueren, gingen zij Maria vereren als hun gelijke, als een boven de aardse werkelijkheid verheven koningin.
Woorden dus van Maria, de eenvoudige vrouw uit Nazareth. Van haar vieren wij vandaag de glorie, de verheffing tot in de hemel van haar leven.
“Hij haalt machtigen omlaag van hun troon, maar nederigen verheft Hij.”
Deze woorden van Maria zijn geheel op haar van toepassing.Maar dit aanzien verwierf zij pas nadat zij veel aardse miserie had moeten doorstaan. Wij overwegen die altijd bij het bidden van de rozenkrans, de vijf droevige geheimen uit haar leven: het gebed in doodsangst van haar Zoon, zijn geseling, de doornenkroon, zijn kruisdraging en zijn smartelijk sterven aan het kruis. Voor een moeder ondraaglijk lijden. Wij hoorden in beelden ook spreken over haar beproevingen in de eerste lezing. De vrouw die een kind ter wereld brengt: zij moest vluchten, het kind werd bedreigd, zij moest vluchten naar de woestijn. Zoals Maria, Jozef en het Kind hadden moeten vluchten naar Egypte, toen hun pasgeboren Zoon door Herodes, de gewelddadige koning, werd bedreigd. Zij en haar Kind hebben het lot gedeeld van alle vluchtelingen in verleden en heden.
“Nederigen verheft Hij.”
Eenvoudigen, nederigen verheffen, optillen tot een menswaardig niveau, aan het licht brengen, kansen bieden: dat is de opdracht van dit hoogfeest van de verheffing van Maria, haar tenhemelopneming. Die policy van God moeten wij ons eigen maken. Kleine mensen groot maken.
Een tweetal weken geleden zag ik een aangrijpend voorbeeld: een jonge vrouw in Ethiopië die een droom had: farmacie studeren, een apotheek openen, om eenvoudige, arme mensen toegang tot geneesmiddelen te helpen geven. Na de zondagsmis werd zij in het zonnetje gezet door de plaatselijke bisschop. Zij had haar doel bereikt, haar diploma behaald. Zij kreeg het woord en vertelde trots over haar met succes bekroonde studie, hoe de weg nu voor haar open lag om haar droom te verwezenlijken. Onder tranen vertelde zij dat haar oudere broer, afkomstig uit hetzelfde arme gezin, haar studie had betaald. Hij had succes gekregen in zijn leven en besloot zijn zus bij te staan. “Nederigen verheft Hij.” Bescheiden zat de oudste broer in de achterste rij, trots opkijkend naar zijn zus.
Op het hoogtepunt van de zomer vieren wij dat Maria na haar aardse levensreis niet is prijs gegeven aan het bederf van de dood, maar met lichaam en ziel ten hemel is opgenomen.
Wie is Maria? Zij is een vrouw uit Nazareth, die een heel gewoon levensperspectief had in haar jonge jaren. Zij zou een leven, een gezin opbouwen samen met Jozef. Maar dan krijgt zij die bijzondere opdracht, of liever die vraag voorgelegd.
God dwingt niet, Hij roept een mens, u en mij en bijzonder Maria. Zij zegt ‘ja’: ‘laat het gebeuren naar uw woord.’
Zo stond zij in het leven. Ook al overzag zij niet alle gevolgen, zij zegt ‘ja’. Wanneer zij haar kind samen met Jozef naar de tempel brengt, krijgt zij te horen dat haar ziel met een zwaard zal worden doorboord. Zo is het gebeurd. Zij ondergaat het lot van zovele moeders die het moeten meemaken dat hun kind te lijden heeft, ja sterven moet.
Wij vieren dat deze manier van leven, van ‘ja’ zeggen, van trouw aan je kind ook in het lijden en sterven, geen afgang is, geen mislukking, maar een doorgang naar verheffing. Niet de machtigen die zichzelf opblazen en steeds hogere tronen voor zichzelf neerzetten, maar de nederigen worden opgetild. Dat is vandaag onze opdracht, nu wij de verheffing van Maria vieren. Nederige mensen verheffen, eenvoudigen aanzien geven, een toekomst, een plaats waar zij zich gewaardeerd, geliefd weten. Wij bidden op voorspraak van Maria ten hemel opgenomen, dat wij haar volgen in haar eenvoudige, ja-zeggende, gelovige leven en met haar het hemelse einddoel van ons geloof mogen bereiken. Amen.
pastoor Nico van der Peet
[1] Openbaring 11, 19a; 12, 1-6a. 10ab; 1 Korintiërs 15, 20-26; Lucas 1, 39-56
