Verkondiging in de Sint Jansbasiliek, 19/20 september 2026
25ste zondag door het jaar.[1]
Onmiddellijk voorafgaand aan het evangelie van vandaag lees je in het Matteüsevangelie de vraag van de apostel Petrus, de meest belangrijke: “Kijk, wij hebben alles achtergelaten en zijn U gevolgd. Wat zullen wij dan krijgen?”
Petrus was een groot apostel, maar ook een mens. Hij ziet uit naar een beloning. Dat kun je hem, dat kun je mensen niet kwalijk nemen. De loononderhandelingen zijn weer begonnen in ons land. Wat zullen wij krijgen, waar hebben wij recht op, wij werken voor ons brood en wel heel hard, vaak met niet weinig stress en druk.
Jezus belooft Petrus en zijn andere leerlingen een honderdvoud van wat zij allemaal losgelaten hebben om Hem te volgen en zelfs het deel hebben aan het eeuwig leven. Maar Hij eindigt met de zin die wij ook hoorden: “Vaak zullen de eersten de laatsten en de laatsten de eersten zijn.”
Daar hebben wij het wellicht moeilijk mee. Wat is dit voor een logica in de gelijkenis van Jezus, dat wie als laatsten kwamen evenveel krijgen als de werkers van het eerste uur?
Een poging tot begrip.
Jezus was lid van het Joodse volk, het eerste volk dat geroepen was, sinds Abraham. Je zou kunnen zeggen: zij zijn de eersten, vanaf het eerste uur van de geloofsgeschiedenis werkzaam in de wijngaard van de Heer: de ochtendkoelte en de middaghitte heeft dit volk gedragen. Daaraan valt niet te twijfelen. De roeping van God heeft het Joodse volk veel gegeven en die roeping heeft enorm veel van dit volk gevraagd: vriendschap, verbond, genade en zegen maar niet minder verwerping, vervolging, moord, massamoord. Ook in Jezus’ tijd had dit volk al heel veel meegemaakt.
De leden van dit volk hebben recht op loon, zou je zeggen.
Zij ontvangen een denarie. Dat betekent: een dagloon, genoeg om deze dag van te leven. Elke dag weer een dagloon. Geen groot kapitaal, geen megasalaris. Gewoon een dagloon.
Later komen er anderen bij. U hoorde het: op het derde, het zesde, het negende en zelfs op de valreep van de dag, van de geschiedenis, het negende uur. Wat ontvangen zij? Hetzelfde, een dagloon, genoeg om vandaag van te leven. Precies waar wij in elk Onze Vader om bidden, met de woorden die Jezus ons gegeven heeft: “Geef ons heden ons dagelijks brood.” Wij bidden niet om een levensverzekering, om een kapitaal, maar genoeg om het einde van de dag te kunnen halen, tot voorbij het elfde uur en morgen gezond weer op te staan.
Zo, zegt Jezus ons vandaag, is het koninkrijk Gods.
Dat is niet volgens de logica van de onderhandelingen tussen werkgevers en werknemers. Dit resultaat is volgens de logica van het koninkrijk Gods, de logica van Jezus.
Petrus of het Joodse volk zijn te prijzen: dat zij vanaf het eerste uur hard hebben gewerkt. Maar God wil graag met nog meer mensen, ja met alle mensen een verbond sluiten. Hij wil allen zijn wijngaard, de plaats van zijn verbond binnenleiden.
Jezus en zijn Vader volgen een nieuwe logica. Gelukkig maar voor al die mensen die niemand heeft gehuurd. Wat een aangrijpende zin is dat toch. Wij staan hier maar op de marktplaats van deze wereld omdat niemand ons heeft gehuurd, niemand ons ziet staan, ons een kans wil geven. U weet het allemaal: de marktplaatsen van onze wereld staan vol met mensen die niet aan de bak komen, die onnodig worden geacht, overtollig of zelfs een last voor degenen die het geluk hadden al op het eerste uur welkom te zijn.
God gunt iedere mens een plek in zijn wijngaard, zijn goede aarde. Aan ons is het niemand af te wijzen, hem of haar te laten delen van de opbrengst, genoeg om menselijk, menswaardig te leven.
Een denarie, voldoende brood voor deze dag.
Vlak voor elke Communie bidden wij het Onze Vader.
“Geef ons heden ons dagelijks brood.”
En wij ontvangen het: Jezus Zelf, die zijn leven voor allen heeft gegeven, het Brood, zijn Lichaam gebroken, opdat allen leven, eeuwig leven zouden hebben.
Zo moge het zijn. Amen.
[1] Jesaja 55, 6-9; Filippenzenbrief 1, 20c-24.27a; Matteüs 20, 1-16a
