Bericht uit Ethiopië, deel 4: de godsdienst in de samenleving
De rol van de godsdienst In Ethiopië is bijzonder groot.
De Orthodoxe Kerk is de grootste geloofsgemeenschap. Zij dateert uit de vroegste eeuwen van het christendom. Ethiopië is in tegenstelling tot andere Afrikaanse landen nooit gekoloniseerd. Het land is trots op zijn onafhankelijkheid, ook godsdienstig. Vreedzaam bestaan christendom en islam al eeuwen naast elkaar. In onze tijd is er wel een zekere ijver in de islam om meer invloed te krijgen in het land. Aan de andere kant van de Rode Zee bevindt zich het grote Arabisch schiereiland, dat graag meer invloed wil in Afrika.
Zoals ik al eerder opmerkte is de Katholieke kerk heel klein, maar, veel meer dan de Orthodoxe kerk, gericht op de ontwikkeling van de hele mens. De Orthodoxe kerk besteedt ook weinig aandacht aan catechese. In dat gat stappen de protestants-evangelische gemeenschappen. Zij brengen een gemakkelijk toegankelijk, maar eerlijk gezegd ook wat oppervlakkige boodschap.
Het katholieke onderwijs is van grote betekenis in het land. Dat ondervonden wij in Gondar, een grote stad in de regio Amhara, waar wij naartoe gevlogen waren na ons bezoek in Bahir Dar, waar bisschop Mattheus ons tot besluit van ons bezoek de alleszins overzienbare plaats liet zien waar hij een kathedraal, een bisschopshuis en een pastoraal centrum wil bouwen: een mooi, bescheiden plan voor dit bisdom in opbouw. De vriendelijke, gastvrije bisschop maakte indruk door zijn zachtmoedige geduld en opgewektheid in moeilijke omstandigheden.
In Gondar bezochten wij, behalve de toeristische bezienswaardigheden, een communiteit van cisterciënzer monniken die naast hun klooster een enorm scholencomplex beheren met vele honderden leerlingen van het basis-en secundaire onderwijs. Slechts enkele leerlingen zijn katholiek, de overigen zijn orthodox christen of moslim. Om een plek op de school wordt door ouders ‘gevochten.’ Het katholiek onderwijs staat bekend om zijn discipline, degelijkheid en om de grote aandacht voor morele vorming. De monniken geven geen les, maar hebben regelmatig gelegenheid het woord te voeren bij grote evenementen in de school.
Het staatsonderwijs is gratis. De katholieke scholen zijn privéscholen. De ouders moeten er een (niet al te hoge, billijke) prijs voor betalen. De monniken willen niet rijk worden. Zij vragen genoeg om de tientallen docenten te betalen, aan hun pensioenen bij te dragen, het schoolgebouw te onderhouden en leermiddelen aan te schaffen. De school oogt goed verzorgd en eenvoudig.
Evenals de hele hooggelegen stad Gondar kampen de monniken en hun schoolgebouw met een groot waterprobleem. Zij hebben dringend behoefte aan een eigen waterput. Daarvoor is ter plaatse bodemonderzoek nodig en de realisering van een waterput. Ik heb mij voorgenomen om na terugkomst in Nederland op zoek te gaan naar sponsors en fondsen.
Na ons bezoek hebben wij ’s avonds met twee monniken gegeten, buiten hun kloosterslot, in het hotel waar wij verbleven. Het gezamenlijke gebed was sterkend, het gesprek was goed, vrolijk en diepgravend, de traditionele Ethiopische maaltijd smakelijk en de wijn deed deugd.
pastoor Nico
