Overweging tijdens de herdenking van de marteldood van Sint Jan

26 sep Overweging tijdens de herdenking van de marteldood van Sint Jan

Dr. Anna Terruwe spreekt in de jaren ’70 over weerhoudende liefde. Iets láten omdat de liefde dat vraagt. Saai? In het oude China leeft de gedachte: Doen door niet te doen. Dus volop activiteit. Deze inzichten komen ons van pas in de tijd van een pandemie en 1,5 meter afstand. Iets niet doen, en daarmee soms je ego overstijgen, ter wille van het algemeen belang.

In vergelijking hiermee was het aan het hof van Herodes een rommeltje. Een uit de hand lopende maaltijd, snoeverij, machtsdenken dat het welzijn van het rijk in gevaar brengt, terwijl Herodes áánzit met de vrouw van zijn broer.

Op Herodes is geen pijl te trekken. Blijkbaar was Johannes een goed spreker, Herodes luisterde graag naar hem. Maar als het er op aan komt, laat hij zijn oren hangen naar Herodias, en valt hij voor de dans van de dochter.

Johannes die gelooft in een ander soort koninkrijk en dit voorbereidt, houdt Herodes een morele standaard voor. Het brengt hem gevangenschap en de marteldood. Johannes kijkt kritisch naar zijn omgeving: naar tollenaars, naar farizeeërs, naar soldaten van het bezettingsleger. Maar hij is niet zonder hoop, hij predikt een doopsel van bekering.

En is vol vreugde als hij daar bij de Jordaan Jezus ziet naderen. Deze ontmoeting is prachtig weergegevendoor Pasolini, in zijn verfilming van het Evangelie van Mattheus. Johannes noemt zich de vriend van de bruidegom, die blij is als hij de stem van de bruidegom hoort die op weg is naar de bruid.

In zijn prediking roept hij op van je overvloed te delen met wie niets heeft, je niet door corruptie verrijken wat ten koste gaat van anderen, je soldij niet aan te vullen door plundering. Wanneer onze patroon nu zou leven, zou hij opnieuw de onderlinge verhoudingen kritisch evalueren.

Het Rijk Gods is in wording, maar zeker nog niet geheel gerealiseerd. Bemoedigend is wat ik las op de economische pagina van de krant over het begin van een ommezwaai binnen grote bedrijven. In een verklaring van de Amerikaanse Business Roundtable staat voor het eerst dat bedrijven zich niet alleen
moeten richten op winst en de belangen van de aandeelhouders, zij hebben ook andere verantwoordelijkheden ten aanzien van klanten, medewerkers, toeleveranciers en de omgeving waarin ondernemingen actief zijn. Zij dienen rekening te houden met zaken als klimaatopwarming, met de groter wordende kloof tussen armen en rijken, met de uitputting van de aarde.

Terug naar de Jordaan, waar Johannes, doelend op Jezus, roept: Zie het Lam Gods, zie de dienaar Van Godswege. Twee van zijn leerlingen gaan Jezus achterna, Jezus die zich naar hen keert met de vraag: Wat zoeken jullie? “Meester waar houdt U verblijf”; “Kom mee om het te zien”. Die dag bleven zij bij hem.

Er is hier van méér sprake dan van een gebouw of van een beschutte plek. Het komt er voor de leerlingen op aan te ontdekken uit welke bron hij put, hoe Jezus thuis is bij de hemelse Vader. Om dat te ontdekken trek je met hem mee, om te leren zien met de ogen van het geloof, om daar moed uit te putten met betrekking tot je eigen bestemming.

Sprak Jezus met hen over de afdalende weg die hij had te gaan: om het verloren schaap te zoeken, om rouwmoedige zondaars vergeving aan te zeggen, om kinderen, om zieken, om armen en verdrukten in het midden van de aandacht te plaatsen? Bidden wij niet: Onze last maakte Hij tot de zijne, Zijn trouw werd de onze? En als Jezus zich verder ontplooit, zie je in hem het bewustzijn groeien dat Hij is geroepen om Zijn roeping in lijden en dood tot voltooiing te brengen.

Die weg kunnen wij alleen in gebed begrijpen. Hoe meer je naar God luistert die in je spreekt, hoe eerder je die stem zult horen die je uitnodigt de weg van Jezus te volgen. Want de neerdalende weg van Jezus is ook voor ons de weg om God te vinden, om bij de hemelse Vader thuis te geraken. Jezus aarzelt geen moment om dat duidelijk te maken.

Kort nadat Hij zijn eerste leerlingen heeft geroepen om hem te volgen, zegt Hij: Zalig de zachtmoedigen, zalig die hongeren en dorsten naar gerechtigheid, zalig de barmhartigen, zalig de zuiveren van hart. Zijn afdalende weg is de weg van het lijden, maar ook de weg van de vreugde. Het is de weg van de vernedering maar ook van de opstanding, het is de weg van de verborgenheid, maar ook de weg die leidt naar het Licht dat stralen zal.

Jezus draait zich om naar de leerlingen van Johannes en vraagt hen: Wat zoeken jullie? Broederschap van Sint Jan wat zoeken jullie? Heer, uit welke bron put U? Jezus: Kom mee om het te zien.
Wij, parochianen onder de schutse van St. Jan de Doper, laten wij in de omgeving van de Heer blijven, levend van zijn Woord, aanzittend aan de tafel van de Eucharistie, om zo ónze verantwoordelijkheid voor de samenleving gestalte te kunnen geven.

Pastoor Vriend